Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 stycznia 2025 roku

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, I Wydział Cywilny, w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy Przemysław Jadłowski

Protokolant: Magdalena Michałowska-Poole

po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2025 roku w Warszawie, na rozprawie

sprawy z powództwa M. K.

przeciwko (...)z siedzibą w T. (...)

o zapłatę

I.  zasądza od (...) z siedzibą w T. (...) na rzecz M. K. kwotę 14.120,25 (czternaście tysięcy sto dwadzieścia, 25/100) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia 17 sierpnia 2024 roku do dnia zapłaty;

II.  w pozostałej części, oddala powództwo;

III.  zasądza tytułem zwrotu kosztów procesu od (...) z siedzibą w T. (...) na rzecz M. K. kwotę 3.967,80 (trzy tysiące dziewięćset sześćdziesiąt siedem, 80/100) złotych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie, liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 1937/24

UZASADNIENIE
wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie
z dnia 24 stycznia 2025 roku

Pozwem z dnia 18 września 2024 roku (data nadania, k. 52), powódka M. K., reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego w osobie radcy prawnego, wniosła o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego (...)z siedzibą w T. kwoty 14.858,53 zł tytułem zwrotu nienależnych świadczeń w postaci odsetek kapitałowych oraz części prowizji, spełnionych przez powódkę na rzecz pozwanego w okresie od 26 marca 2022 roku do dnia 10 lipca 2024 roku w związku z wykonywaniem umowy o kredyt samochodowy nr (...), zawartej w dniu 26 marca 2022 roku, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od tej kwoty od dnia 17 sierpnia 2024 roku do dnia zapłaty, z uwagi na uruchomioną sankcję kredytu darmowego. Wniosła także o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając żądanie zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej określonej rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, wskazała na czynności podjęte przez jej pełnomocnika w celu polubownego rozwiązania sporu, jego niezbędny nakład pracy, zawiłość sprawy oraz wkład pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Powódka zarzuciła pozwanemu naruszenie art. art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 29 ust. 3, art. 30 ust. 1 pkt 6 i 7, art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o kredycie konsumenckim. Roszczenie odsetkowe powódka wywodziła z art. 455 k.c., wskazując, że w pozwany bank odebrał wezwanie z 7 dniowym termin zapłaty w dniu 9 sierpnia 2024 roku, w konsekwencji odsetki powinny zostać zasądzone od dnia 17 sierpnia 2024 roku do dnia zapłaty.

(pozew, k. 1-14)

W odpowiedzi na pozew z dnia 28 listopada 2024 roku pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Wskazał, że umowa kredytu nie zawiera postanowień naruszających przepisy ustawy o kredycie konsumenckim (art. 29 ust.1, art. 30 ust. 1, pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c), co wynika z jej treści, jak i treści Formularza Informacyjnego Dotyczącego Kredytu Konsumenckiego, którego odbiór Kredytobiorca potwierdził w treści Umowy Kredytu. Podniósł, że powódka przedwcześnie złożyła oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego na podst. art. 45 u.k.k., wskazując, że nie dokonała ona jeszcze spłaty kredytu.

(odpowiedź na pozew, k. 75-81)

Wnioskiem z dnia 11 grudnia 2024 roku powódka wniosła o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych dotyczących zagadnień prawnych powstałych na skutek wykładni ustawy o kredycie konsumenckim i problematyce zastosowania sankcji kredytu darmowego, a ewentualnie jeśli Sąd odmówiłby uczynienia powyższego, o zawieszenie na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 ^{( 1)} k.p.c. postępowania rozpoznawczego z uwagi na to, że obecnie przez TSUE rozpoznawane są co najmniej 3 inne sprawy dotyczące pytań skierowanych przez polskie sądy do TSUE w powyżej wskazanych sprawach.

(wniosek, k. 91-98v.)

Na rozprawie w dniu 24 stycznia 2025 roku pełnomocnik pozwanego wskazał, że nie jest w stanie udzielić odpowiedzi na pytanie, w którym postanowieniu umowy strony ustaliły, że odsetki będą naliczane również od kredytowanej prowizji. Nadto podał, że odsetki zostały naliczone od ceny pojazdu oraz od kredytowanej prowizji. Pełnomocnicy stron nie zakwestionowali faktu, iż wysokość uiszczonych odsetek wyniosła 11.979,77 zł.

Sąd na rozprawie oddalił wniosek o zawieszenie postępowania.

(protokół z rozprawy, k. 189-190)

W toku dalszego postępowania, strony podtrzymały dotychczasowe stanowisko.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 26 marca 2022 roku, w komisie samochodowym (...), M. M. (B. – K.) zawarła z (...) z siedzibą w T. (dalej jako: (...)), działającego w Polsce poprzez (...) Spółkę Akcyjną Oddział w Polsce z siedzibą w W., umowę kredytu samochodowego nr (...). Na mocy tejże umowy, na wniosek M. L., Bank udzielił jej, na okres od daty jej zawarcia do dnia 15 kwietnia 2029 roku, kredytu samochodowego w wysokości 53.863,29 zł, przeznaczonego na opłacenie prowizji od całkowitej kwoty kredytu oraz na zakup pojazdu marki (...) o nr rej. (...) (cena pojazdu: 46.037,00 zł), na następujących warunkach:

Całkowita kwota kredytu: 46.037,00 zł Całkowity koszt kredytu: 28.247,13 zł na który składają się: prowizja za udzielenie kredytu: 8,666,29 zł odsetki umowne: 19.580,84 zł	Zmienne oprocentowanie kredytu w skali roku, które na dzień 26 marca 2022 roku wynosiło 8.99%, na które składało się: stała marża Banku w wysokości 4.09 % oraz zmienna stawka bazowa Banku w oparciu o WIBOR 6M, który na dzień 26 marca 2022 roku wynosił 4.90%. WIBOR (W. (...)) – jest to stopa procentowa, po jakiej banki udzielają pożyczek innym bankom, ustalana w każdy dzień roboczy. Wysokość stopy referencyjnej WIBOR 6M jest podawana w prasie, w tym m. in. na stronie internetowej: (...)	Kwota miesięcznej raty: 884,34 zł Liczba rat: 84 Dzień spłaty raty: 15 Data pierwszej raty: 2022-05-15 Rachunek do spłaty rat: (...)
Całkowita kwota do zapłaty: 74.284,13 zł	RRSO: 15.57%

(§ 1).

Bank wypłacić miał kredyt, nie później niż następnego dnia roboczego, po pozytywnym zweryfikowaniu tożsamości Kredytobiorcy oraz zawarciu Umowy, poprzez przelew całkowitej kwoty kredytu na rachunek wskazany w ust. 2 oraz potrącenie z kwoty udzielonego kredytu prowizji za udzielenie kredytu płatnej jednorazowo (tj. 7.826,29 zł) (§ 2).

Oprocentowanie kredytu zostało określone jako zmienne i liczone w skali roku. Wysokość oprocentowania kredytu wskazana została w § 1 Umowy i ustalona została jako suma: stałej marży Banku w wysokości 4.09% oraz zmiennej stawki bazowej Banku ustalanej w oparciu o stopę referencyjną WIBOR 6M, który na dzień 26 marca 2022 roku wynosił 4.90% (§ 3 ust. 1).

Bank został uprawniony do zmiany obowiązującej stawki bazowej o wartość o jaką zmieniła się stopa referencyjna WIBOR 6M, jeśli oba poniższe warunki zostałyby spełnione: stawka referencyjna WIBOR 6M w jakimkolwiek dniu obowiązywania Umowy byłaby wyższa od obowiązującej stawki bazowej o min. 200 punktów bazowych minęłoby 6 miesięcy od daty zawarcia Umowy albo 6 miesięcy od daty ostatniej zmiany (aktualizacji) obowiązującej stawki bazowej (§ 3 ust. 2).

Bank został zobowiązany do zmiany obowiązującej stawki bazowej o wartość o jaką zmieniła się stopa referencyjna WIBOR 6M, jeśli stawka referencyjna WIBOR 6M, w jakimkolwiek dniu obowiązywania Umowy, byłaby niższa niż obowiązująca stawka bazowa o min. 200 punktów bazowych i spełniony zostałby warunek wskazany w § 3 ust. 2 pkt 2) Umowy (§ 3 ust. 3).

Bank podał wartość stawki bazowej z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. W przypadku gdy stopa referencyjna WIBOR 6M przyjęłaby wartość 0.00% lub wartość ujemną, Bank przyjąć miał dla stawki bazowej wartość 0.00% (oprocentowanie kredytu miało nigdy nie przyjąć wartości ujemnej) (§ 3 ust. 4).

W przypadku ziszczenia się warunków wskazanych w § 3 ust. 3 Umowy stawka bazowa, a w konsekwencji wysokość oprocentowania kredytu zmienić się miała 30-go dnia po upływie 6 miesięcy od daty zawarcia Umowy, a następnie 30-go dnia od daty ostatniej aktualizacji stawki bazowej (§ 3 ust. 5).

Bank poinformować miał Kredytobiorcę o zmianie wysokości oprocentowania kredytu, dacie jego obowiązywania i nowej wysokości raty w sposób określony w § 10 ust. 2 Umowy, minimum 14 dni przed terminem płatności raty (§ 3 ust. 6).

Oprocentowanie kredytu miało nie przekraczać odsetek maksymalnych, których wysokość określają przepisy Kodeksu cywilnego. W razie zmiany wysokości odsetek maksymalnych, Bank z dniem obowiązywania zmienionej wysokości odsetek maksymalnych dokonać miał korekty oprocentowania w ten sposób, że miało ono przyjąć niższą z wartości, tj. oprocentowanie określone w Umowie albo oprocentowanie w wysokości odsetek maksymalnych, o czym Bank miał niezwłocznie poinformować Kredytobiorcę w sposób określony w Umowie, wysyłając zmieniony harmonogram spłaty. Odsetki umowne w wysokości nie wyższej niż odsetki maksymalne miały być pobierane od dnia, w którym nastąpiła zmiana wysokości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego, która ma wpływ na wysokość odsetek maksymalnych (§ 3 ust. 7).

Do naliczania odsetek Bank przyjął 360 dni w roku i rzeczywistą liczbę dni w miesiącu (§ 3 ust. 8).

Strony ustaliły, że w przypadku wystąpienia istotnej zmiany, rozumianej jako zdarzenie niezależne od Stron, które ma istotny wpływ na zasady kalkulacji wskaźnika WIBOR 6M lub zaprzestania publikacji wskaźnika WIBOR 6M w pierwszej kolejności zastosowanie miał mieć wskaźnik określony przez administratora wskaźnika WIBOR 6M, który go zastępuje, a w przypadku jego nieokreślenia stopa referencyjna Narodowego Banku Polskiego (NBP), skorygowana (w górę lub w dół) o średnie dzienne odchylenie wskaźnika WIBOR 6M od stopy referencyjnej za okres 180 dni poprzedzających zmianę tego wskaźnika. W przypadku, kiedy nie można by było ustalić wskaźnika zastępującego WIBOR 6M zgodnie ze zdaniem poprzedzającym, do ustalenia wysokości oprocentowania zastosowanie miała mieć ostatnia dostępna wartość wskaźnika WIBOR 6M (stawka z ostatniego dnia roboczego) (§ 3 ust. 9).

W przypadku wystąpienia istotnej zmiany lub zaprzestania publikacji wskaźnika WIBOR 6M, o których mowa w ust. 9 powyżej, Bank niezwłocznie zawiadamiać miał Kredytobiorcę o zaistniałym zdarzeniu w sposób określony w § 10 ust. 2 Umowy (§ 3 ust. 10).

Prowizja za udzielenie kredytu wynosiła 8.666,29 zł, przy czym kwota: 7.826,29 zł płatna była jednorazowo w dniu wypłaty Kredytu, poprzez jej potrącenie przez Bank z kwoty kredytu, 840 zł płatne było z ratą kredytu po 10,0 zł miesięcznie (§ 4 ust. 1).

Podana w § 1 Umowy rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO), stanowiąca całkowity koszt kredytu ponoszony przez Kredytobiorcę wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu, w stosunku rocznym została obliczona dla założeń, że Umowa będzie obowiązywać przez czas, na który została zawarta. Bank i Kredytobiorca wypełnić mieli zobowiązania wynikające z Umowy, w terminach dla niej określonych, dla całkowitej kwoty kredytu wskazanej w § 1 Umowy, zakładając, że raty kredytu są równe, za wyjątkiem ostatniej raty i są płatne w równych odstępach czasu, dla oprocentowania kredytu wskazanego w § 1 Umowy, uwzględniając wszelkie koszty, które Kredytobiorca był zobowiązany ponieść w związku z Umową: prowizję za udzielenie kredytu, która jest kredytowana i liczona od całkowitej kwoty kredytu wskazanej w § 1 Umowy, prowizję za udzielenie kredytu, która jest płatna miesięcznie i nie jest kredytowana, przy założeniu, że odstępy czasu między datami używanymi w obliczeniach wyrażone będą w ułamkach roku, przy czym rok liczy 365 dni, a w przypadku lat przestępnych 366 dni (przyjmuje się, że równy miesiąc ma 30,41666 dni, bez względu na to, czy przypada w roku przestępnym, czy nie), wynik obliczeń podawany był z dokładnością do co najmniej jednego miejsca po przecinku (§ 4 ust. 2).

Bank pobierał opłatę w wysokości 50 zł za dokonanie na zlecenie Kredytobiorcy każdej z następujących czynności: sporządzenie: aneksu do Umowy, kopii dokumentów (z wyjątkiem kopii Umowy), historii spłaty kredytu, zaświadczenia (za każdy dokument), 2. Zmianę harmonogramu spłaty, 3. odzyskanie przez Bank środków pieniężnych, które trafiły na niewłaściwy numer rachunku Banku z winy Zleceniodawcy (§ 4 ust. 3).

Kredytobiorca miał prawo, bez podania przyczyny, do odstąpienia od Umowy w terminie 14 dni od dnia zawarcia Umowy. Jeżeli Umowa nie zawiera elementów określonych w art. 30 u.k.k., Kredytobiorca został uprawniony do odstąpienia od Umowy w terminie 14 dni od dnia dostarczenia wszystkich elementów wymienionych w art. 30 ustawy (§ 5 ust. 1).

Termin do odstąpienia od Umowy jest uważany za zachowany, jeżeli przed jego upływem Kredytobiorca złożyłby pod wskazany przez Bank lub pośrednika kredytowego adres oświadczenie o odstąpieniu od Umowy. Oświadczenie należało kierować na adres Banku (e-mail lub do korespondencji) wskazany w § 10 ust. 1 Umowy. Do zachowania terminu do odstąpienia od Umowy wystarczające było wysłanie oświadczenia przed jego upływem (§ 5 ust. 2).

Jeżeli Kredytobiorca skorzystał z przyznanego mu prawa do odstąpienia od umowy sprzedaży pojazdu to odstąpienie Kredytobiorcy od tej umowy było skuteczne także wobec Umowy kredytu (§ 5 ust. 3).

W przypadku gdy pojazd został wydany Kredytobiorcy przed upływem terminu do odstąpienia od Umowy kredytu, a Kredytobiorca skorzystał z tego prawa, Sprzedawca zachować miał roszczenie o zapłatę przez Kredytobiorcę ceny, chyba, że Kredytobiorca niezwłocznie zwróciłby pojazd, a Sprzedawca by go przyjął; w takim przypadku umowa sprzedaży między Sprzedawcą a Kredytobiorcą wygasała (§ 5 ust. 4).

W przypadku odstąpienia przez Kredytobiorcę od Umowy, Sprzedawca był zobowiązany do zwrotu Bankowi wypłaconej mu kwoty kredytu. Kredytobiorca miał nie ponosić żadnych innych kosztów związanych z odstąpieniem od Umowy. Wysokość odsetek umownych należnych w stosunku dziennym wynosiła 11.50 zł (§ 5 ust. 5).

W przypadku odstąpienia przez Kredytobiorcę od umowy sprzedaży pojazdu z którą Umowa jest związana, Kredytobiorca upoważnił Bank do przyjęcia od Sprzedawcy kwoty kredytu wypłaconej Sprzedawcy przez Bank w imieniu Kredytodawcy na poczet ceny zakupu towaru lub usługi, na co Kredytobiorca wyraził zgodę. Jednocześnie Kredytobiorca udzielił Bankowi pełnomocnictwa do złożenia Sprzedawcy w imieniu Kredytobiorcy oświadczenia o przekazaniu na rzecz Banku świadczenia z tytułu zwrotu ceny sprzedaży w części w jakiej cena została sfinansowana z kredytu udzielonego Kredytobiorcy przez Bank (§ 5 ust. 6).

Kredytobiorca zobowiązał się do spłaty kredytu wraz z prowizją i odsetkami w dniu spłaty raty na rachunek Banku wskazany w § 1 Umowy (§ 6 ust. 1).

Kredytobiorca został uprawniony, w każdym czasie, do spłaty całości lub części kredytu przed terminem określonym w Umowie lub harmonogramie spłat. Wcześniejsza spłata części kredytu nie miała spowodować zmiany wysokości raty kredytu tylko skrócenie okresu kredytowania w zależności od wysokości dokonanej przez Kredytobiorcę wpłaty. W takim przypadku całkowity koszt kredytu uległby obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania Umowy, chociażby Kredytobiorca poniósł je przed tą spłatą. (§ 6 ust. 4 pkt 1).

Bank miał nie pobierać prowizji za spłatę całości lub części kredytu przed terminem określonym w Umowie (§ 6 ust. 5).

Niespłaconą w terminie kwotę kredytu Bank od dnia następnego traktował jako zadłużenie przeterminowane, od którego naliczał i pobierał odsetki karne według zmiennej stopy procentowej równej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, o których mowa w k.c., które na dzień zawarcia umowy wynosiły 14% w skali roku (§ 7 ust. 1).

Bank mógł wypowiedzieć Umowę w przypadku niedotrzymania przez Kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu albo w razie utraty przez Kredytobiorcę zdolności kredytowej. Okres wypowiedzenia wynosił 30 dni. Kredytobiorca mógł ją wypowiedzieć w każdym czasie bez podania przyczyny, z miesięcznym okresem wypowiedzenia (§ 8 ust. 1).

W przypadku wypowiedzenia Umowy Kredytobiorca został zobowiązany do spłaty całości zadłużenia wraz z należnymi odsetkami, opłatami i prowizjami najpóźniej do ostatniego dnia okresu wypowiedzenia, liczonego od dnia doręczenia wypowiedzenia (§ 8 ust. 2).

Kredytobiorca w każdym czasie ma prawo uzyskać na wniosek bezpłatnie harmonogram spłaty kredytu (§ 11 ust. 6).

Dowód: umowa kredytu nr (...), k. 18-18v.;

Kredytobiorca M. K. przy podpisywaniu umowy kredytu z pracownikiem komisu (...) została poinformowana tylko o wysokości kwoty raty oraz o okresie spłaty poszczególnych rat kredytu. Nie została poinformowana o tym w jaki sposób będą naliczane odsetki oraz o tym dlaczego w umowie wskazano, że cena pojazdu wynosi 46.037,00 zł, podczas gdy jego rzeczywista cena wynosiła niecałe 40.000,00 zł. Pracownik nie poinformował również kredytobiorcy o tym, iż prowizja miała wpływać na wysokość zobowiązania oraz, że prowizja częściowo miała być kredytowana a częściowo wliczona w raty.

Dowód: zeznania powódki M. K., k. 189v.-190.

W harmonogramie spłat wskazano, że część kapitałowa to 53.863,29 zł, opłaty i prowizje – 840 zł, część odsetkowa – 19.580,84 zł, a wysokość raty – 74.284,13 zł.

Dowód: harmonogram spłaty kredytu ratalnego nr (...), k. 19-19v.

Na dzień 24 lipca 2024 roku M. B. spłaciła następujące kwoty w związku z zawartą z bankiem (...) umową kredytu:

Data wpłaty	Kwota wpłaty	Kapitał	Odsetki	Prowizja miesięczna	Odsetki karne	Oprocentowanie
04.04.2022	885,00 zł	219,36 zł	645,64 zł	20,00 zł	- zł	8,99%
11.05.2022	885,00 zł	459,59 zł	415,41 zł	10,00 zł	- zł	8,99%
08.07.2022	884,00 zł	475,42 zł	398,58 zł	10,00 zł	- zł	8,99%
12.08.2022	885,00 zł	466,82 zł	408,18 zł	10,00 zł	- zł	8,99%
15.09.2022	885,80 zł	451,23 zł	404,57 zł	- zł	- zł	8,99%
11.10.2022	885,00 zł	486,34 zł	388,00 zł	10,66 zł	- zł	8,99%
14.11.2022	885,00 zł	477,17 zł	397,17 zł	10,66 zł	- zł	8,99%
13.12.2022	885,00 zł	454,97 zł	421,35 zł	8,68 zł	- zł	11,41%
28.12.2022	65,00 zł	- zł	61,93 zł	3,07 zł	- zł	11,41%
16.01.2023	945,59 zł	443,33 zł	494,92 zł	6,93 zł	0,41 zł	11,41%
13.02.2023	945,59 zł	447,68 zł	487,79 zł	10,00 zł	0,12 zł	11,41%
14.03.2023	945,59 zł	499,13 zł	436,46 zł	10,00 zł	- zł	11,41%
20.03.2023	5,50 zł	- zł	5,44 zł	0,06 zł	- zł	11,41%
11.04.2023	945,59 zł	456,99 zł	478,66 zł	9,94 zł	- zł	11,41%
12.05.2023	945,59 zł	476,86 zł	458,73 zł	- zł	- zł	11,41%
15.05.2023	2,66 zł	- zł	2,66 zł	- zł	- zł	11,41%
12.06.2023	950,00 zł	466,16 zł	473,84 zł	10,00 zł	- zł	11,41%
11.07.2023	950,00 zł	485,82 zł	453,28 zł	10,90 zł	- zł	11,41%
10.08.2023	950,00 zł	475,51 zł	462,74 zł	11,75 zł	- zł	11,41%
11.09.2023	950,00 zł	480,19 zł	458,06 zł	11,75 zł	- zł	11,41%
11.10.2023	950,00 zł	499,53 zł	438,72 zł	11,75 zł	- zł	11,41%
13.11.2023	950,00 zł	489,81 zł	448,44 zł	11,75 zł	- zł	11,41%
11.12.2023	950,00 zł	508,94 zł	429,31 zł	11,75 zł	- zł	11,41%
11.01.2024	950,00 zł	501,03 zł	438,62 zł	10,35 zł	- zł	11,41%
12.02.2024	950,00 zł	506,28 zł	433,72 zł	10,00 zł	- zł	11,41%
11.03.2024	950,00 zł	538,90 zł	401,10 zł	10,00 zł	- zł	11,41%
11.04.2024	950,00 zł	516,52 zł	423,48 zł	10,00 zł	- zł	11,41%
10.05.2024	950,00 zł	535,07 zł	404,93 zł	10,00 zł	- zł	11,41%
11.06.2024	950,00 zł	526,82 zł	413,18 zł	10,00 zł	- zł	11,41%
10.07.2024	950,00 zł	533,24 zł	394,86 zł	- zł	- zł	11,41%
Suma końcowa	25 150,91 zł	12 878,71 zł	11 979,77 zł	270,00 zł	0,53 zł

Dowód: zaświadczenie, k. 20-20v.; zestawienie historycznych wartości środków pobranych przez pozwanego w toku trwania Umowy, k. 26.

Pismem z dnia 31 lipca 2024 roku (...) sp. z o.o., działając w imieniu kredytobiorcy M. K., na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, wezwała(...) do zapłaty kwoty 19.806,06 zł (suma wpłat rat odsetkowych) w kwocie 11.979,77 zł oraz łączna wysokość opłat około kredytowych w kwocie 7.826,29 zł tytułem zwrotu nienależnych świadczeń spełnionych na podstawie powyżej wskazanej Umowy w okresie od 4 kwietnia 2022 roku do dnia 10 lipca 2024 roku oraz wniosła o zwrot dotychczas uiszczonych przez kredytobiorcę odsetek oraz kosztów kredytu, w powyżej wskazanej kwocie oraz o wydanie kredytobiorcy nowego harmonogramu spłaty kredytu/pożyczki, który to harmonogram obejmować miał jedynie pozostałą do zapłaty kwotę wynikającą z udostępnionego kredytu (pozostałą do zapłaty kwotę z całkowitej kwoty kredytu), w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od otrzymania pisma. W uzasadnieniu wezwania (...) sp. z o.o. wskazała na liczne naruszenia zawarte w Umowie, w wyniku których M. K. żąda zastosowania sankcji kredytu darmowego, zgodnie z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim.

Do wezwania zostało dołączone sporządzone w dniu 14 czerwca 2024 roku oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego w trybie przepisu art. 45 ust. 1 u.k.k. W treści oświadczenia kredytobiorca wskazał, że w odniesieniu do zawartej przez nią z kredytodawcą umowy nr (...), kredytodawca naruszył przepis art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k., wskazując nieprawidłowo RRSO oraz całkowitą kwotę do zapłaty. Jednocześnie kredytobiorca wskazał, że wszelkie ewentualne wpłaty przekraczające kwotę kapitałową uiszcza z zastrzeżeniem ich zwrotu w całości w rozumieniu art. 411 pkt 1 k.c.

Pisma te zostały doręczone 9 sierpnia 2024 roku.

Dowód: wezwanie do zapłaty, k. 21-22; pełnomocnictwa, k. 22v.-23.; oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, k. 24; potwierdzenie odbioru, k. 25-25v.

Sąd dokonał następującej oceny dowodów:

Wyżej wskazane okoliczności faktyczne zostały ustalone w oparciu o dokumenty przedłożone przez strony. Dowody te nie były kwestionowane przez przeciwników procesowych, a cały spór pomiędzy stronami miał charakter sporu o prawo, nie zaś sporu o fakty. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania któregokolwiek z przedstawionych przez strony dowodów.

Sąd dopuścił dowód z przesłuchania strony powodowej na fakty braku indywidualnego uzgodnienia postanowień umowy, wysokości pobranej prowizji oraz ceny zakupu pojazdu, zaś w pozostałej części dowód ten pominął na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 2 k.p.c. (postanowienie k. 189v) jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Pozostałe wskazane fakty stanowiły bowiem bądź to oceny prawne (których Sąd musi dokonać samodzielnie), bądź też wprost wynikały z treści umowy.

Sąd pominął również (postanowienie k. 189v) dowód z opinii biegłego. Biegły ten został zawnioskowany (k. 2v, rozszerzenie k. 58v) na fakty (I) wysokości RRSO przy poczynionych przez powódkę założeniach, (II) wysokości uiszczonych przez konsumenta odsetek kapitałowych, (III) wysokości uiszczonych przez konsumenta kosztów pozaodsetkowych w „okresie obejmującym sporny okres” przy założeniu, że część raty stanowiły kredytowane koszty kredytu, (IV) ustalenie kwoty, która została przez pozwanego przyjęta jako kapitał na potrzeby obliczenia stopy oprocentowania, (V) ustalenia faktyczne stosowanej przez bank stopy oprocentowania przy wskazanych tam założeniach, (VI) ustalenie stosowanego przez bank RRSO, (VII) ustalenie wpływu na wysokość oprocentowania stosowanej przez pozwany bank zasady, zgodnie z którą przyjmuje się, że rok ma 360 dni. Odnosząc się do tych kwestii, wskazać należy co następuje: ad (I) – wysokość RRSO przy poczynieniu założeń innych niż zawarte w umowie nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia, co Sąd wyjaśnia szczegółowo w pkt 5 rozważań prawnych, ad (II) – wysokość ta jest bezsporna (patrz zgodne oświadczenie w protokole rozprawy k. 189v, adn. 00:15:37), ad (III) – wyliczenie to stanowi proste działanie matematyczne polegające na przemnożeniu wysokości spłaconego kapitału przez proporcję, jaką kredytowana prowizja stanowiła w całym roszczeniu i nie wymaga wiadomości specjalnych, ad (IV) – bezspornym jest, że kwotą tą była suma całkowitej kwoty kredytu i kredytowanej części prowizji (patrz oświadczenie pozwanego, k. 189v, adn. 00:12:38), ad (V) stopa oprocentowania winna odnosić się do założeń zawartych w umowie, a nie alternatywnych, przyjętych przez powódkę, ad (VI) – stanowi de facto powtórzenie tezy II, ad (VII) – nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż dotyczyło prawidłowości wyliczeń, a nie naruszenia obowiązków informacyjnych.

Sąd zważył co następuje:

1.  Charakter umowy

W pierwszej kolejności, zauważyć należy, że nie budzi wątpliwości, że zawarta pomiędzy stronami umowa ma charakter umowy o kredyt konsumencki. Stosownie bowiem do treści art. 3 ust. 1 u.k.k., przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Ustawę stosuje się także do umów o kredyt konsumencki, który spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia swojemu członkowi (art. 2 ust. 1 u.k.k.).

Konsekwencją powyższego jest zastosowanie w niniejszej sprawie regulacji ochronnych wynikających z postanowień przytoczonej ustawy. Ustawa ta stanowi implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2008/48 z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.Urz.UE „L” z 2008 r., nr 136, s. 66 ze zm., dalej: dyrektywa 2008/48). Jak stanowi motyw 7. dyrektywy, w celu ułatwienia powstawania dobrze funkcjonującego wewnętrznego rynku kredytów konsumenckich należy ustanowić zharmonizowane wspólnotowe ramy w wielu kluczowych obszarach. W związku ze stałym rozwojem rynku kredytów konsumenckich i rosnącą mobilnością obywateli europejskich wybiegające w przyszłość przepisy prawne Wspólnoty, które można będzie dostosować do przyszłych form kredytowania i które umożliwią państwom członkowskim zachowanie odpowiedniego poziomu elastyczności przy wprowadzaniu ich w życie, powinny pomóc w ustanowieniu nowoczesnego systemu przepisów dotyczących kredytów konsumenckich. Jednym z podstawowych celów dyrektywy jest zapewnienie zaufania konsumentów do rynku usług kredytowych. W celu zapewnienia zaufania konsumentów ważne jest, by rynek ten oferował wystarczający poziom ochrony konsumentów. W związku z tym należy umożliwić, aby swobodny przepływ ofert kredytowych odbywał się na optymalnych warunkach, zarówno dla tych, którzy kredyty oferują, jak i dla tych, którym są one potrzebne, przy właściwym uwzględnieniu specyficznych sytuacji w poszczególnych państwach członkowskich (motyw 8.) W celu umożliwienia konsumentom podejmowania decyzji przy pełnej znajomości faktów powinni oni przed zawarciem umowy o kredyt otrzymać odpowiednie informacje na temat warunków i kosztów kredytu oraz swoich zobowiązań, które konsument może zabrać ze sobą i je rozważyć. W celu zapewnienia możliwie największej przejrzystości i porównywalności ofert takie informacje powinny w szczególności zawierać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania mającą zastosowanie do danego kredytu, określaną w całej Wspólnocie w taki sam sposób. Ponieważ wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania może na tym etapie być przedstawiona jedynie w formie przykładu, taki przykład powinien być reprezentatywny. Dlatego powinien on, na przykład, odnosić się do średniego okresu kredytowania i całkowitej kwoty kredytu przyznanego na podstawie danego rodzaju rozważanej umowy o kredyt i - jeśli znajduje to zastosowanie - do nabywanych towarów. Przy określaniu reprezentatywnego przykładu powinna zostać również uwzględniona częstotliwość występowania określonych rodzajów umów o kredyt na konkretnym rynku. W odniesieniu do stopy oprocentowania, częstotliwości rat i kapitalizacji odsetek kredytodawcy powinni przyjmować zwykle stosowaną przez siebie metodę obliczeniową dla odnośnego kredytu konsumenckiego (motyw 19.).

Jedną z regulacji mających zapewnić realizację celu budowania zaufania konsumenta do usług kredytowych oraz porównywalności ofert kredytowych jest regulacja art. 30 u.k.k., przewidująca wymogi informacyjne, które spełniać powinna umowa o kredyt konsumencki. Umowa ta powinna zawierać: powinna określać: 1) imię, nazwisko i adres konsumenta oraz imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę) oraz adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych kredytodawcy i pośrednika kredytowego; 2) rodzaj kredytu; 3) czas obowiązywania umowy; 4) całkowitą kwotę kredytu; 5) terminy i sposób wypłaty kredytu; 6) stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy; 7) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia; 8) zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informację o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1; jeżeli w ramach kredytu stosuje się różne stopy oprocentowania dla różnych należności kredytodawcy, należy także podać kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet różnych należnych sald, dla których stosuje się różne stopy oprocentowania; 9) zestawienie zawierające terminy i zasady płatności odsetek oraz wszelkich innych kosztów kredytu, w przypadku gdy kredytodawca lub pośrednik kredytowy udziela karencji w spłacie kredytu; 10) informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie; 10a) numer rachunku płatniczego do spłaty kredytu, jeżeli umowa przewiduje samodzielną spłatę rat kredytu przez konsumenta; 11) roczną stopę oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, warunki jej zmiany oraz ewentualne inne opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu; 12) skutki braku płatności; 13) informację o konieczności poniesienia opłat notarialnych, o ile wystąpią; 14) sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu, jeżeli umowa je przewiduje; 15) termin, sposób i skutki odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązek zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek zgodnie z rozdziałem 5, a także kwotę odsetek należnych w stosunku dziennym; 16) prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem oraz procedurę spłaty kredytu przed terminem; 17) informację o prawie kredytodawcy do otrzymania prowizji za spłatę kredytu przed terminem i o sposobie jej ustalania, o ile takie prawo zastrzeżono w umowie; 18) informację o prawie, o którym mowa w art. 59 ust. 1; 19) warunki rozwiązania umowy; 20) informację o możliwości korzystania z pozasądowego rozstrzygania sporów oraz zasadach dostępu do tej procedury, jeżeli takie prawo przysługuje konsumentowi; 21) wskazanie organu nadzoru właściwego w sprawach ochrony konsumentów.

2.  Zarzuty powódki i istota sankcji kredytu darmowego

W niniejszej sprawie, powódka zarzuciła, że pozwany nie wypełnił obowiązku informacyjnego w ten sposób, że niejasno sformułował informację o całkowitej kwocie kredytu (pkt 4), nierzetelnie i nieprawidłowo wskazał w umowie warunki stosowania stopy oprocentowania oraz stosowania tej stopy dla naliczenia odsetek umownych również od kredytowanych kosztów kredytu (pkt 6), nieprawidłowe obliczenie i wskazanie RRSO oraz całkowitej kwoty do zapłaty (pkt 7), niewskazanie w ratach kredytu innych kosztów, które kredytobiorca ponosi w sytuacji, gdy od prowizji zostały naliczone odsetki (pkt 8), wprowadzenie konsumenta w błąd w zakresie formy oświadczenia w przedmiocie odstąpienia od umowy, niewskazania założeń do obliczenia odsetek w stosunku dziennym w przypadku odstąpienia od umowy i niewskazania terminu do zwrotu całkowitej kwoty kredytu w przypadku odstąpienia od umowyu (pkt 15).

Jak stanowi art. 45 ust. 1 u.k.k., w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Przedmiotowa regulacja kreuje jednostronne uprawnienie konsumenta do istotnej zmiany treści łączącego strony (M. Grochowski [w:] K. Osajda (red.), Komentarze prawa prywatnego. Tom VII. Prawo konsumenckie. Komentarz, Warszawa 2019, Legalis, nb. 1 do art. 45 u.k.k.). Tym samym, uwzględnienie któregokolwiek z zarzutów wskazanych w pozwie skutkować musi przyjęciem za trafne stanowiska powódki, że posiadała ona uprawnienie do skorzystania z sankcji.

3.  Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k.

Pierwszym z zarzutów przeciwko umowie był zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k. Przepis ten stanowi, że Umowa o kredyt konsumencki, z zastrzeżeniem art. 31-33, powinna określać całkowitą kwotę kredytu. Powódka widzi naruszenie owej regulacji w ten sposób, że obok pojęcia całkowitej kwoty kredytu wprowadzono do umowy pojęcie kwoty kredytu i brak jest jasnej relacji pomiędzy wskazanymi kwotami.

W tym kontekście, zauważyć należy, że całkowita kwota kredytu to, stosownie do treści art. 5 pkt 7 u.k.k., maksymalna kwota wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt.

Przełożenie wskazanej dyspozycji na ocenianą umowę nie budzi wątpliwości, że całkowita kwota kredytu została prawidłowo określona na kwotę 46.037,00 zł. To bowiem dokładnie ta kwota została przekazana przez bank na wskazany przez powódkę rachunek bankowy (...) (§ 2 ust. 2). Zarzut, że poza tym pojęciem wprowadzono również inne pojęcie nie zasługuje na uwzględnienie. Obowiązek informacyjny banku obejmuje udzielenie konkretnego zestawu informacji w sposób, który konsumentowi pozwoli na ocenę zakresu swojego zobowiązania. Informacja określona w pkt 4, to jest całkowita kwota kredytu, została udzielona w sposób czytelny (w tabeli, większą czcionką niż reszta informacji), jednoznaczny i prawidłowy. Nie sposób przyjąć, jak chce tego powódka, że bank uchybił obowiązkowi podania tejże informacji w ten sposób, że podał ją, podając jednocześnie inną informację. Analiza umowy nie budzi wątpliwości, która z kwot stanowi całkowitą kwotę kredytu w rozumieniu ustawy i została ona w taki właśnie sposób, prawidłowo, przedstawiona.

Tym samym, zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k. nie jest zasadny .

4.  Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k.

Drugim zarzutem sformułowanym przeciwko umowie jest zarzut naruszenia obowiązku określonego w art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k.

Przepis ten stanowi, że umowa o kredyt konsumencki, z zastrzeżeniem art. 31-33, powinna określać stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy.

Zarzut ten, powódka uzasadnia w ten sposób, że doszło do nierzetelnego i nieprawidłowego wskazania w umowie warunków stosowania stopy oprocentowania oraz stosowania przyjętej stopy oprocentowania do naliczania odsetek umownych również od skredytowanych kosztów kredytu.

Zarzutowi temu nie sposób odmówić trafności, choć nie wszystkie argumenty za nim stojące Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela.

Przede wszystkim, nie sposób zgodzić się z powódką, że pobieranie odsetek od kredytowanej prowizji stanowi naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k. Podkreślić bowiem należy, że obowiązki określone w art. 30 ust. 1 u.k.k. to obowiązki informacyjne. RTym samym, sankcjonowaniu na gruncie art. 45 u.k.k. podlega nieudzielenie konsumentowi informacji lub udzielenie informacji wadliwej.

Regulacja art. 30 u.k.k. w zw. z art. 45 u.k.k. nie służy zaś kontroli zgodności postanowień umowy z przepisami ustawy jako całości. Gdyby ideą ustawodawcy było sankcjonowanie wadliwości innych niż informacyjne, katalog określony w art. 45 u.k.k. zostałby poszerzony.

Tym samym, tak długo, jak długo umowa zawiera informacje określone w konkretnych punktach art. 30 ust. 1 u.k.k. i informacje te nie są nieprawdziwe, brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia obowiązku informacyjnego. W szczególności art. 30 ust. 1 u.k.k. nie służy do oceny niedozwolonego charakteru postanowień umowy.

Przedstawiając rzecz tak bardzo obrazowo, jak tylko to możliwe: dla oceny, czy doszło do naruszenia obowiązku informacyjnego nie jest istotne, czy pozwany jest uprawniony do pobierania odsetek od kredytowanej prowizji. Istotne jest jedynie, czy – jeśli to czyni – o fakcie tym konsumenta poinformował, na tym polega bowiem istota obowiązku informacyjnego.

Zarzut ten, jak już wskazano, zasługuje na uwzględnienie. Nie dlatego jednak, że pozwany pobiera odsetki od kredytowanej prowizji, lecz dlatego, że pozwany pobiera odsetki od kredytowanej prowizji, nie informując o tym powódki – na tym polega istota naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.

Wskazać bowiem należy, że analiza umowy nie pozwala na odnalezienie żadnej informacji, od jakiej kwoty kapitału pozwany pobierać będzie odsetki. Wstęp do umowy, uczyniony małą czcionką łatwą do przeoczenia, jeszcze nad – przykuwającymi wzrok – tabelami, wskazuje, że bank udziela kredytu samochodowego w wysokości 53.863,29 zł na opłacenie prowizji oraz zakup pojazdu. Następnie, w znacznie czytelniejszej formie tabeli określono przedmiot kredytowania i warunki kredytu. W warunkach tych w żaden sposób nie powrócono do kwoty 53.863,29 zł, wskazano za to całkowitą kwotę kredytu i – zaraz obok – zasady oprocentowania, w sposób oczywisty więc sugerując, że oprocentowanie to odnosić się będzie do całkowitej kwoty kredytu. Co więcej, nawet próba ustalenia w jaki sposób powstała kwota 53.863,29 zł w oparciu o informacje o warunkach kredytu jest niemożliwa, gdyż suma podanej tam całkowitej kwoty kredytu (46.037,00 zł) oraz prowizji (8.666,29 zł) nie wynosi 53.863,29 zł, lecz 54.703,29 zł. Dopiero postanowienie § 4 ust. 1 umowy pozwala – choć raczej osobie posiadającej wiedzę prawniczą i pewne doświadczenie w analizowaniu umów kredytu, niż przeciętnemu konsumentowi – domyśleć się, w jaki sposób kwota 53.863,29 zł została wyliczona.

Podsumowując, Sąd przychyla się do stanowiska strony powodowej, że doszło do naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k. poprzez nierzetelne wskazanie (a w istocie – niewskazanie w ogóle) warunków stosowania stopy oprocentowania, to jest kwoty, od której oprocentowanie to jest liczone. Z tego powodu, zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k. jest zasadny .

5.  Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.

Zgodnie ze stanowiskiem powoda, naruszenie obowiązku wynikającego z przedmiotowego przepisu polegać miało na wadliwym doliczeniu zarówno do RRSO jak i do całkowitego kosztu kredytu odsetek od kredytowanej prowizji. W ocenie powoda, pozwany nie jest uprawniony do pobierania odsetek od kredytowanych, pozaodsetkowych kosztów kredytu. Nadto, powód wskazał, że pozwany wadliwie doliczył kwotę kredytowanej prowizji do całkowitej kwoty kredytu, przez co doszło do zawyżenia przedmiotowej kwoty.

Odnosząc się do przedmiotowej kwestii, wskazać należy w pierwszej kolejności, że zgodnie z treścią art. 5 pkt 12 u.k.k., rzeczywistą roczną stopą oprocentowania jest całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym. Tym samym, do celów wyliczenia RRSO, jako licznik przyjmuje się całkowity koszt kredytu (w stosunku rocznym), zaś jako mianownik – całkowitą kwotę kredytu. Pkt 5 umowy wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, że całkowitą kwotę kredytu, jaką przyjęto w zawartej pomiędzy stornami umowie nie jest kwota 60.000 zł (czyli kwota pożyczki uwzględniająca wszystkie kredytowane koszty), lecz 48.705,62 zł (czyli kwota nie uwzględniająca kredytowanych kosztów pożyczki). To ta kwota stanowiła podstawę wyliczenia przez pozwanego RRSO. Tym samym, nie sposób uznać za uzasadniony zarzutu, że wskaźnik ten został zaniżony poprzez inkorporowanie do całkowitej kwoty kredytu, kredytowanych kosztów.

Drugi zarzut dotyczył błędnego określenia drugiego ze wskaźników stanowiących podstawę określenia RRSO, a więc całkowitego kosztu kredytu. Powód zarzucił bowiem, że pozwany błędnie doliczył do całkowitego kosztu kredytu kwotę oprocentowania kredytowanych, pozaodsetkowych kosztów kredytu. W ocenie powoda, pobieranie odsetek od kredytowanych kosztów kredytu prowadzi do dwukrotnego obciążenia kredytobiorcy tymi samymi kosztami i nakazaniem mu pokrycia odsetek od środków pieniężnych, którymi w istocie nie dysponował, gdyż zostały przekazane kredytodawcy.

W tym kontekście, zważyć należy, że w orzecznictwie kreuje się obecnie spór w zakresie dopuszczalności oprocentowania kredytowanych kosztów kredytu w umowie o kredyt konsumencki. Podnosi się bowiem argumenty, że takie postanowienie umowne stanowi niedozwolone postanowienie umowne. W ocenie tutejszego Sądu, rozstrzygnięcie owego zagadnienia nie ma jednak znaczenia dla orzeczenia w niniejszej sprawie. Ewentualna niedopuszczalność takiego ukształtowania postanowienia umownego w zakresie odsetek nie ma bowiem bezpośredniego przełożenia na obowiązki informacyjne kredytodawcy. Nawet bowiem, jeśli w toku kontroli postanowienia umowy, regulacja ta okazałaby się mieć charakter niedozwolony, nie sposób wywieść z tego, że kredytodawca naruszył art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.

Obowiązku tego nie sposób bowiem traktować w ten sposób, że pozostaje on niewypełniony każdorazowo, gdy którekolwiek z postanowień umowy dotyczących kwot lub kosztów zawartych w umowie, a mających wpływ na RRSO okaże się mieć niedozwolony charakter. Takie rozumienie obowiązku wskazania RRSO jawi się bowiem jako systemowo niespójne. Art. 385 ^{( 1)} § 1 k.c. przewiduje jako skutek zawarcia w umowie niedozwolonych postanowień sankcję w postaci braku związania nimi konsumenta. Skutek ten wywodzi się zresztą wprost z treści art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13. Skutkiem zaistnienia w umowie postanowień abuzywnych nie jest natomiast przyjęcie sankcji kredytu darmowego (art. 45 u.k.k.). Sankcja ta – w zakresie, w którym odnosi się do art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. – dotyczy sytuacji, w której w umowie nie doszło do określenia RRSO lub doszło do jego określenia z naruszeniem reguł określania RRSO zawartych w u.k.k. Nie odnosi się natomiast do sytuacji, w której kredytodawca określił RRSO w oparciu o zawarte w umowie parametry, przy czym jeden z tych parametrów został określony na poziomie innym niż byłby, gdyby umowa nie zawierała postanowień abuzywnych. Takie rozumienie obowiązku stanowi wadliwe odzwierciedlenie relacji pomiędzy postanowieniami dyrektywy 2008/48 i dyrektywy 93/13 i nie wynika w żaden sposób z celu wskazanych dyrektyw.

Nie sposób przy tym nie zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię. Przedstawiona przez powoda, rzekoma wadliwość wyliczenia RRSO doprowadzić miała do tego, że wskaźnik ten został określony na zbyt wysokim poziomie (wszak do kosztów kredytu – będących licznikiem RRSO – dołączono kwotę, która nie powinna się tam znaleźć). Skoro zaś, jak już wspominano, celem RRSO jest umożliwienie konsumentowi porównania różnych ofert, nie sposób dojść do przekonania, że prawa powoda zostały naruszone poprzez oznaczenie RRSO na zbyt wysokim poziomie. Skoro bowiem oferta pozwanego jawiła się – z uwagi na zbyt wysokie RRSO – jako mniej atrakcyjna niż byłaby, gdyby pozwany nie naliczał odsetek od kredytowanych kosztów, a mimo to, powód zdecydował się na wybór oferty pozwanego – tym bardziej zdecydowałby się na ten wybór, gdyby RRSO określono na niższym poziomie. Tym samym, nie sposób uznać, że poprzez rzekomą wadliwość, została naruszona jego swoboda wyboru najbardziej korzystnej dla niego oferty.

Na ten ostatni aspekt zwrócił zresztą uwagę Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 21 marca 2024 roku w sprawie (...) (...), (...), wskazując, że do naruszenia obowiązku informacyjnego skutkującego możliwością zastosowania sankcji kredytu darmowego dojdzie wtedy, gdy RRSO nie obejmie wszystkich kosztów kredytu (a więc – gdy będzie zaniżone). Uzasadniając to stanowisko, Trybunał wskazał, że wskazanie RRSO, która nie odzwierciedla dokładnie wszystkich tych kosztów, pozbawia konsumenta możliwości określenia zakresu jego zobowiązania w taki sam sposób jak brak podania tej stopy (pkt 55). Nie sposób tego samego powiedzieć o zaniżeniu RRSO, które prowadzi do wywołania u konsumenta przekonania, że kredyt będzie droższy, aniżeli jest w rzeczywistości.

Tym samym, w ocenie Sądu, zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. nie jest zasadny .

6.  Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k.

Umowa o kredyt konsumencki, z zastrzeżeniem art. 31-33, powinna określać zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informację o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 (art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k.)

Istota zarzucanego naruszenia sprowadza się do tego, że w umowie nie rozdzielono i nie wskazano odrębnie kwoty odsetek od udostępnionego kapitału (całkowitej kwoty kredytu) i odsetek od kredytowanej prowizji, jak również nie rozdzielenia raty „kapitałowej” na część kapitałową i stanowiącą zwrot kredytowanych kosztów prowizji.

W ocenie Sądu tak skonkretyzowany obowiązek nie wynika z treści przytoczonego przepisu. Rozpocząć analizę w tym zakresie należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, że sankcja kredytu darmowego obejmuje również naruszenie obowiązków informacyjnych określonych w art. 37 ust. 2 u.k.k., regulacja art. 45 u.k.k. nie przewiduje bowiem takiego skutku. Sankcję tę, powódka usiłuje wywieść z naruszenia „art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k. w zw. z art. 37 ust. 2 u.k.k.”, przy czym w ocenie Sądu przepisy te nie są możliwe do zastosowania jako związkowe, gdyż mają rozłączny zakres normowania. Art. 30 (dla którego ustawodawca przewidział sankcję kredytu darmowego) przewiduje bowiem informacje, które mają się znaleźć w umowie, zaś art. 37 ust. 2 (dla którego ustawodawca sankcji takiej nie przewidział) – w harmonogramie. Tym samym, nie sposób ani stwierdzić, że w umowie muszą znaleźć się informacje, o których mowa w art. 37 ust. 2 u.k.k. (gdyż przepis ten dotyczy harmonogramu) ani, że niezamieszczenie w harmonogramie informacji określonych w art. 37 ust. 2 u.k.k. skutkuje sankcją kredytu darmowego (bo art. 45 ust. 1 nie przewiduje sankcji dla naruszenia art. 37, zaś art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k. odsyła do art. 37 tylko w zakresie obowiązku udzielenia informacji o prawie do harmonogramu.

§ 6 ust. 3 umowy realizuje obowiązek poinformowania o kolejności zaliczania rat kredytu na poczet należności, wskazując, że każda wpłata będzie zaliczana na poczet zadłużenia w kolejności: prowizje (bez podziału na prowizję kredytowaną i niekredytowaną) i opłaty, odsetki karne, kapitał kredytu, odsetki. O prawie do uzyskania w każdym czasie harmonogramu informuje zaś § 11 ust. 6 umowy.

Mając na uwadze powyższe, zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k. nie jest zasadny.

7.  Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k.

Art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. przewiduje obowiązek, aby zamieszczono w umowie termin, sposób i skutki odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązek zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek zgodnie z rozdziałem 5, a także kwotę odsetek należnych w stosunku dziennym.

Powód zarzuca, że w umowie kredytu wskazano formę pisemną jako jedyną formę, w której możliwe jest złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy.

Stosownie do treści art. 53 ust. 1 u.k.k., konsument ma prawo, bez podania przyczyny, do odstąpienia od umowy o kredyt konsumencki w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy. Jeżeli umowa o kredyt konsumencki nie zawiera elementów określonych w art. 30, konsument może odstąpić od umowy o kredyt konsumencki w terminie 14 dni od dnia dostarczenia wszystkich elementów wymienionych w art. 30 (art. 53 ust. 2). Do umowy winien być dołączony formularz, stanowiący wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy, z oznaczeniem swojego imienia, nazwiska (nazwy) i adresu zamieszkania (siedziby) – art. 53 ust. 3 u.k.k. w brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia umowy. Termin do odstąpienia od umowy jest zachowany, jeżeli konsument przed jego upływem złoży pod wskazany przez kredytodawcę lub pośrednika kredytowego adres oświadczenie o odstąpieniu od umowy (ust. 4). Dla zachowania terminu, o którym mowa w ust. 4, jest wystarczające wysłanie oświadczenia przed jego upływem (ust. 5).

Analizując pod tym kątem zakwestionowany § 5 ust. 1 i 2 umowy, podkreślić należy, że postanowienie to zawiera wierne odzwierciedlenie treści art. 53 u.k.k. W żaden sposób nie można z niego wyczytać – jak chce powód – że umowa przewiduje wyłączność formy pisemnej dla odstąpienia od umowy. Postanowienie to zresztą w ogóle nie używa sformułowania „forma pisemna”. Jedyny fragment owego postanowienia umownego, który potencjalnie można by zinterpretować jako odnoszący się do formy pisemnej złożenia oświadczenia to sformułowanie o skuteczności złożenia oświadczenia w razie „wysłania” oświadczenia i złożenia go „na adres adresem” kredytodawcy. Trudno jednak twierdzić, że taki sposób sformułowania stanowi naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. w sytuacji, gdy został on wprost przejęty z treści art. 53 ust. 4 i ust. 5 u.k.k. Co więcej, informacje te musiały znaleźć się w umowie w takiej właśnie formie, albowiem informacja z art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. zawierać musi sposób obliczania terminu na odstąpienie od umowy (tak wyrok (...) z dnia 26 marca 2020 r. w sprawie K. S., (...)).

Poza powyższym, postanowienie umowne nie zawiera żadnych informacji dotyczących pisemnej formy odstąpienia, a już z całą pewnością nie zawiera choćby cienia sugestii, że oświadczenie złożone w formie innej niż pisemna nie zostanie uznane za skuteczne przez kredytodawcę.

Przechodząc do kwestii niewskazania założeń przyjętych do obliczenia odsetek w stosunku dziennym, godzi się założyć, że z żadnego przepisu u.k.k., a z art. 30 ust. 1 pkt 15 tejże ustawy w szczególności, nie wynika obowiązek wskazania założeń przyjętych do wyliczenia odsetek w stosunku dziennym, lecz wskazania wysokości tych odsetek. Trudno uznać to za przypadek w sytuacji, gdy w tym samym art. 30 ust. 1 punkt 6 przewiduje obowiązek podania założeń do wyliczenia RRSO. Obowiązek wskazania założeń do wyliczenia dziennej kwoty odsetek nie określa również art. 6 dyrektywy 2008/48. Trudno w istocie ustalić skąd powódka wywiodła obowiązek wskazania owych założeń, bo i ona nie wskazuje ku temu żadnej podstawy prawnej.

Formułując pogląd o niewskazaniu w umowie terminu obowiązku zwrotu kwoty kredytu, powódka zdała się nie zauważyć, że sporny kredyt jest kredytem na zakup towaru (samochodu osobowego). Tym samym, to nie powódka, lecz sprzedający pojazd obowiązany będzie do zwrotu przedmiotu kredytu po odstąpieniu od umowy (§ 5 ust. 5). Dla kredytodawcy obowiązek zwrotu kredytu w ogóle po odstąpieniu od umowy w ogóle nie został zastrzeżony – zastrzeżono uiszczenie na rzecz sprzedawcy ceny zakupu pojazdu lub jego zwrot, które to obowiązki nie mieszczą się jednak w umowie kredytu i nie są objęte obowiązkami informacyjnymi przewidzianymi w art. 30 u.k.k.

Tym samym, zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. nie jest zasadny.

8.  Konsekwencje naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k. – podstawy do zastosowania sankcji

Jak wynika z powyższych wywodów, za jedyny zasadny zarzut dotyczący treści umowy, Sąd uznał zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k. poprzez niewskazanie warunków zastosowania stopy oprocentowania kredytu. Powstaje więc pytanie, czy zarzut taki mógł prowadzić do efektu w postaci skutecznego zastosowania sankcji kredytu darmowego.

Jak stanowi art. 45 ust. 1 u.k.k., w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Przedmiotowa regulacja kreuje jednostronne uprawnienie konsumenta do istotnej zmiany treści łączącego strony. Z perspektywy ekonomicznej rozwiązanie to w radykalny sposób zmienia więc rozkład ekonomicznej relacji związanej ze umową kredytu, czyniąc z niej de facto stosunek nieodpłatny (M. Grochowski [w:] K. Osajda (red.), Komentarze prawa prywatnego. Tom VII. Prawo konsumenckie. Komentarz, Warszawa 2019, Legalis, nb. 1 do art. 45 u.k.k.).

Podstawą wprowadzenia do polskiego porządku prawnego sankcji kredytu darmowego jest regulacja art. 23 dyrektywy 2008/48. Przepis ten stanowi, że państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych zgodnie z niniejszą dyrektywą i podejmują wszelkie niezbędne działania w celu zapewnienia stosowania tych sankcji. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Proporcjonalność sankcji sprowadza się do wymogu, ażeby sankcje te były dostosowane do istotności naruszenia, to znaczy aby poważne naruszenia spotykały się z poważnymi sankcjami, zaś błahe naruszenia – z sankcjami odpowiednio łagodniejszymi (tak wyrok (...) z dnia 26 września 2013 r. w sprawie (...), (...), pkt 51). W kontekście sankcji kredytu darmowe, o proporcjonalności sankcji wypowiedział się szerzej Trybunał wyroku z dnia 9 listopada 2016 r. w sprawie (...) (...), (...)). Wskazał, że artykuł 23 dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, iż nie stoi on na przeszkodzie temu, by państwo członkowskie przewidziało w uregulowaniu krajowym, że w wypadku gdy umowa o kredyt nie zawiera wszystkich elementów wymaganych w art. 10 ust. 2 tej dyrektywy, umowę tę uważa się za nieoprocentowaną i bezpłatną, o ile chodzi o element, którego brak może podważyć możliwość dokonania przez konsumenta oceny zakresu ciążącego na nim zobowiązania. Zauważył przy tym, że nie można uznać za proporcjonalne stosowania, zgodnie z takim uregulowaniem krajowym, takiej sankcji, mającej poważne konsekwencje wobec kredytodawcy, w wypadku braku elementów, spośród tych określonych w art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48, które ze względu na ich charakter nie mogą mieć wpływu na zdolność konsumenta do oceny ciążącego na nim zobowiązania (pkt 72).

W ocenie Sądu, stwierdzone naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 6 u.k.k. jest jednak naruszeniem istotnym, to jest mającym wpływ na zdolność konsumenta do oceny ciążącego na nim zobowiązania. Niemożność ustalenia przez klienta od jakiej kwoty pobierane są odsetki uniemożliwia bowiem w zasadzie prawidłowe wykonywanie kredytu, czyniąc niemożliwym dokonanie przez klienta wyliczeń dotyczących konsekwencji opóźnienia lub – przeciwnie – wcześniejszej spłaty. Trudno uznać, że naruszenie to ma więc charakter bagatelny, uniemożliwiający skorzystanie z sankcji.

O istotności przedmiotowego naruszenia świadczą zresztą zeznania powódki (k. 189v-190). Powódka w stopniu w ocenie Sądu ewidentnym nie tylko w dacie zawierania umowy była, ale nadal jest zgubiona w zakresie tego, jaki jest zakres jej obowiązku i z czego on wynika. Naruszenie obowiązku informacyjnego doprowadziło więc do uniemożliwienia jej oceny zobowiązania.

9.  Termin skorzystania z uprawnienia

W ocenie Sądu nie sposób zgodzić się z twierdzeniem pozwanego, iż termin wynikający z art. 45 u.k.k. powinien liczony być od dnia podpisania umowy kredytu i wypłaty środków na rzecz kredytobiorcy, a więc wykonania umowy. Sąd Rejonowy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela ukształtowane już zapatrywanie sądów powszechnych, w szczególności zaś Sądu Okręgowego w Warszawie, że terminu przewidzianego w art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim nie sposób utożsamiać z datą wykonania umowy przez bank, a należy go interpretować zgodnie z zasadą ochrony konsumenta i rozumieć jako wykonanie umowy przez wszystkie strony stosunku prawnego (tak np. wyrok SO w Warszawie z dnia 20 września 2024 r., XXVII Ca 988/24, wyrok SO w Warszawie z dnia 6 czerwca 2024 r., V Ca 1495/23, wyrok SO w Warszawie z dnia 16 maja 2024 r., V Ca 1279/23 i inne). Z treści omawianego przepisu nie wynika bowiem, że termin ten zaczyna biec po wykonaniu umowy przez jedną ze stroną (i którą) – tym samym, umowa ta celem jej „wykonania” obejmuje (z uwagi na fakt, że jest umową dwustronnie zobowiązującą) wykonanie obowiązków z niej wynikających przez obie strony.

W niniejszej sprawie umowa została zawarta do dnia 15 kwietnia 2029 roku i nie została wykonana do dnia dzisiejszego. Powódka doręczyła pozwanej oświadczenie w dniu 9 sierpnia 2024 roku. Tym samym, oświadczenie zostało złożone przed upływem terminu określonego w art. 45 ust. 5 u.k.k.

10.  Wysokość roszczenia

Ustalenie, że powódka miała możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego nakazuje przejść do ustalenia w jaki sposób należy ustalić przysługujące jej roszczenie.

Art. 45 ust. 1 u.k.k. stanowi, że po skutecznym złożeniu oświadczenia, kredytobiorca zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Oznacza to, że skuteczne skorzystanie z sankcji kredytu darmowego nie skutkuje modyfikacją postanowień umowy co do sposobu spełnienia świadczenia, lecz jedynie co do sumarycznej kwoty, którą kredytobiorca obowiązany jest świadczyć. Tym samym, kredytobiorca obowiązany jest do dalszego wykonywania umowy na zasadach w niej określonych z tym tylko zastrzeżeniem, że obowiązek ten ograniczony jest do kwoty kapitału umowy i ewentualnych odsetek karnych (te bowiem nie są objęte skutkiem skorzystania z sankcji). Skoro więc umowa przewidywała, że kredyt zostanie spłacony w 84 miesięcznych ratach, w taki sposób nadal powinna być wykonywana, lecz wysokość tych rat winna uwzględniać konieczność niepobierania odsetek i kosztów pozaodsetkowych.

Podstawą prawną żądania zapłaty jest w tym zakresie art. 410 k.c. Przepis ten stanowi, że przepisy artykułów poprzedzających (dotyczących bezpodstawnego wzbogacenia) stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego (§ 1). Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (§ 2).

W niniejszej sprawie niewątpliwie istnieje przesłanka roszczenia w postaci odpadnięcia podstawy świadczenia. Na skutek skorzystania z uprawnienia prawnokształtującego, powódka przestała być obowiązana do spełnienia niektórych spośród spełnionych na rzecz pozwanego świadczeń.

Nie budzi wątpliwości, że zwrotowi podlegać będą w całości części odsetkowe uiszczonych rat. Stanowią one bowiem świadczenia nienależne w rozumieniu art. 410 k.c. w związku ze skutecznym skorzystaniem z sankcji. Bezsporne pomiędzy stronami pozostaje, że wysokość uiszczonych przez powódkę odsetek kapitałowych to 11.979,77 zł. Nie jest również sporne – i wynika z zaświadczenia k. 20 – że sumaryczna wysokość uiszczonej prowizji miesięcznej, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 umowy wynosi 270 zł i również ta kwota podlega zwrotowi.

Nie sposób jednak podzielić zaprezentowanego przez powódkę sposobu liczenia proporcjonalnej części kapitału, który pokrył kredytowaną prowizję. Powódka w tym zakresie zaproponowała tzw. metodę liniową, stosowaną przy wcześniejszej spłacie kredytu i wynikającego z niego uprawnienia art. 49 ust. 1 u.k.k. (patrz np. T. Czech, Kredyt konsumencki. Komentarz, Warszawa 2023, art. 49, nb. 30). Tymczasem w przypadku skorzystania z sankcji nie chodzi o określenie jaka kwota prowizji przypada na jaki okres, lecz jaka kwota została spłacona. W ocenie Sądu, jedynym racjonalnym sposobem liczenia wysokości spłaconej prowizji wliczonej do kapitału będzie metoda proporcjonalna. Opiera się ona na założeniu, że skoro powódka spłaciła sumarycznie 23,9% z kwoty 53.863,29 zł (tj. kwotę 12.878,71 zł), to w proporcjonalnej części spłata ta obejmowała zarówno całkowitą kwotę kredytu jak i kredytowaną prowizję. Oznacza to, że na poczet prowizji w części kredytowanej w kwocie 7.826,29 zł wpłacono 23,9% tej kwoty, czyli 1.870,48 zł. Pozostała kwota, tj. 11.008,23 zł stanowiła spłatę 23,9% całkowitej kwoty kredytu.

Tym samym, wysokość należnego powódce świadczenia to 11.979,77+270+1.870,48 = 14,120,25 zł i kwotę tę zasądzono w punkcie pierwszym wyroku, oddalając powództwo w pozostałej części.

11.  Odsetki

Odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzono na rzecz strony powodowej w oparciu o art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. (przepisy prawa nie określają terminu spełnienia świadczenia roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia). Wezwanie do zapłaty skutecznie doręczono pozwanemu w dniu 9 sierpnia 2024 roku, zaś siedmiodniowy termin na spełnienie świadczenia upłynął z dniem 16 sierpnia 2024 roku, wobec czego pozwany pozostawał w opóźnieniu od dnia 17 sierpnia 2024 roku.

12.  Koszty procesu

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c., dokonując stosunkowego ich rozdzielenia. Powódka wygrała sprawę w 5% (wartość przedmiotu sporu wynosiła 14.859,00 zł, zaś uwzględniono roszczenie w wysokości 14.120,25 zł). Poniosła koszty procesu w postaci: opłaty od pozwu w kwocie 750 zł, kosztów zastępstwa w kwocie 3.600 zł i opłaty skarbowej w kwocie 17 zł (łącznie 4.367,00 zł). Pozwana poniosła zaś koszty zastępstwa w kwocie 3.600 zł i opłaty skarbowej w kwocie 17 zł (łącznie 3.617 zł).

Z łącznej sumy kosztów w kwocie 7.984,00 zł, pozwana powinna ponieść 95%, tj. 7.584,80 zł, zaś powódka – 5%, tj. 399,20 zł. Różnicę pomiędzy kosztami poniesionymi przez powódkę, a kosztami, które winna ponieść zasądzono od pozwanej na jej rzecz (4.367,00 zł – 399,20 zł = 3.967,80 zł). Od kosztów tych zasądzono odsetki na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.